過酷な労働制限がアフガニスタン女性を苦しめる
2023 年の世界食料デーにあたり、私たちはアフガニスタンの女性労働者、特に食糧システムで働く女性労働者が直面する極度の困難に注目を集めます。 これらのインタビューは、IUFアジア/太平洋地域のためにアフガン・タイムズの勇敢な記者によって行われました。
VIDEOS: Voices of Women Food Systems Workers in Afghanistan
Voices of Afghan Women in the Food System: Struggles, Sacrifices and Strength
On World Food Day 2023, we call attention to the extreme hardship faced by women workers in Afghanistan, especially women working in the food system. Afghanistan already faces growing hunger and food insecurity. The Taliban’s suppression of the right of women to work and the right to education is deepening food insecurity and pushing the country into an even greater crisis.
The following report was prepared by courageous women reporters of the The Afghan Times for the IUF Asia/Pacific.
Afghan women have long played a significant role in rebuilding their country, enhancing their communities, and contributing to brighter futures for their families. However, since the Taliban assumed power in August 2021, Afghan women have faced increasing exclusion from public life and society.
Initially, authorities closed girls’ secondary schools, denied women access to universities, and prevented many women Afghan aid workers from carrying out their duties. Additionally, numerous public spaces such as bathhouses, gyms, and parks were declared off-limits for women.
Since August 2022, nine out of 10 Afghan families cannot afford enough food – one of the highest rates globally. Nearly 20 million Afghans are uncertain about their next meal, with six million of them teetering on the brink of famine. The levels of moderate acute malnutrition in the country have reached their highest recorded levels.
In a nation where 20 million people are grappling with acute hunger, and six million are on the brink of famine, the ongoing repercussions of these restrictions on women in both society and the economy will have a profoundly impact.
In this report and the accompanying videos, we hear from courageous Afghan women who confront daily restrictions, persevere in the face of injustice and hunger, and serve as a reminder that – despite the adversity – hope remains a powerful force.
We have conducted face-to-face video interviews with 19 women in various provinces of Afghanistan who either work or have worked in the food sector but are unable to continue due to Taliban restrictions. Additionally, we have interviewed women in food-related fields who were pursuing their studies but had to discontinue them due to bans imposed by the Taliban. Furthermore, we have engaged in conversations with over 50 other women who prefer not to appear on video or disclose their names.
25% Drop in Women’s Employment, Harsh Work Restrictions Hit Afghan Women Hard
The Taliban’s takeover in Afghanistan led to a 25% drop in women’s employment, worsened by restrictions on women’s access to work and education.
Our conversations with over 70 current or former women workers in the food sector reveal that over a quarter are unable to continue working due to the restrictions imposed on women’s work by the Taliban.
Photo: Arzo Azizyar, By The Afghan Times Photographer
“I have worked at a hotel, but our work has stopped for two years now,” said Arzo Azizyar. “There were 15 of us: five working in the interior, five in the kitchen, and five as waiters.”
Arzo Azizyar was joined by 14 other women working in a hotel. It has been two years now since all of them have been unemployed and unable to continue working.
If the Taliban grants permission, I will resume working,” added Arzo.
Photo: Arezo Jamal, By The Afghan Times Photographer
Arezo Jamal, another Afghan woman who worked as a cook in a hotel, is currently unable to continue her employment. She stated, “I have been unemployed for a year and a half, and I am not currently working. If we are allowed to work again, I will start working again.”
Education Crisis for Afghan Young Women: Barriers and Aspirations
Since September 2021, Afghan young women aged 12 and above have faced an indefinite delay in returning to school, resulting in 1.1 million of them being denied access to formal education. At present, a staggering 80% of school-aged Afghan young women, totaling 2.5 million individuals, are not attending school. Even more shocking is that close to 30% of young women in Afghanistan have never even set foot in primary education institutions.
Fast forward to December 2022, and the situation took another grim turn as university education for women was abruptly halted until further notice. This decision affected more than 100,000 female students attending both government and private higher education institutions.
It is important to note that between 2001 and 2018, the number of women in higher education had soared almost 20-fold. Before this recent suspension, one out of every three young women was actively enrolled in universities.
In Afghanistan, the faculties related to agriculture and food have garnered the attention of Afghan female students. It is noteworthy that Afghan female students have shown a keen interest in these faculties across the board.
In remote areas, 70% of women work in agriculture or learn to work in agriculture from their elders. This may be one of the reasons why women are more interested in a higher education in agriculture and food sciences.
Photo: Atifa, By The Afghan Times Photographer
All the members of Atifa’s family were actively involved in the field of agriculture, and they wholeheartedly encouraged her to pursue her studies in the same field.
“All the members of our family are engaged in agriculture. Unfortunately, after completing just one semester at the Faculty of Agriculture, the Taliban imposed a ban on women’s education”, Atifa said.
She added, “If the Taliban allows women to pursue education, I am determined to resume my university studies again.”
Photo: Sharifa, By The Afghan Times Photographer
Sharifa, a student enrolled in the Faculty of Agriculture, found herself facing adversity when the Taliban assumed control.
In her own words, she recounted the challenges that befell her and her fellow female students, stating, “I was in the Faculty of Agriculture. After the Taliban regained power, restrictions were imposed on women’s education. The Taliban closed our university. It’s been two years since our university was closed.”
“If the university doors open for us again, I will start,” Sharifa declared.
Challenges Faced by Afghan Women in the Workplace Under Taliban Rule
Since the Taliban assumed control, there has been a drastic and concerning shift in the professional landscape for women in Afghanistan. There has been a stark reduction in the range of opportunities available to women in the workforce. This dire situation has left countless women grappling with the consequences.
One of the most distressing consequences of the Taliban’s resurgence is the loss of employment for many women. Numerous individuals who were previously employed in various sectors have been abruptly stripped of their jobs, leaving them without a source of income or a means to support their families. This loss of livelihoods has had profound and far-reaching consequences, not only affecting women individually but also impacting their communities and the nation’s economy as a whole.
For those fortunate enough to still retain their jobs, the conditions have become exceedingly restrictive. Women who were once able to engage in professions in public now find themselves relegated to the confines of their homes. The Taliban’s misinterpretation and political misuse of Sharia law has led to a segregated workplace environment, where women are effectively isolated from the public sphere. This arrangement has forced them to work remotely, behind closed doors, away from their colleagues and clients, drastically limiting their ability to interact and contribute effectively in their respective fields.
Photo: Rahila Yousafi, By The Afghan Times Photographer
Rahila, a woman employed in a hotel, declared that: “Women should pursue employment outside the home. Staying indoors can be quite challenging. When a woman who has been actively engaged in society suddenly encounters restrictions, she often finds it difficult to adapt. I have always envisioned going out in the morning and working until evening. Similarly, other women should also explore opportunities to earn their income through work.”
Photo: Hamida, By The Afghan Times Photographer
One of the hotel employees, Hamida Tabasom, spoke about the days when the arrival of the Taliban instilled fear among their colleagues.
“When the Taliban came to power, fear spread everywhere. The female employees at our hotel stopped working due to fear. Our employees were afraid that if the Taliban arrived, they would face beatings.”
“Before the Taliban government, our business was thriving, and we had many customers,” Hamida Tabasom added.
Based on in-depth interviews with 70 women workers, we can categorize the challenges they face as follows:
Financial Struggles:
- 4 out of 5 respondents reported a significant drop in their household income since August 2021. They attributed this decline to economic challenges, job losses, and reduced business opportunities within their community.
Child Marriage as a Disturbing Outcome:
- Among the 70 women interviewed, 10% revealed that severe food insecurity had forced them to arrange marriages for girls under 18 within their families. This highlights the dire consequences of this crisis on the lives of young girls.
- Disturbingly, 50% of respondents identified child marriage as a critical safety concern for girls in their community, emphasizing the urgent need for interventions to protect vulnerable children.
Reduced Food Consumption and Hunger:
- An alarming 85% of women admitted to missing meals in the past two weeks, expressing their anguish over not being able to provide adequate food for themselves and their families.
- In 97% of households, women and other family members mentioned reducing their food intake, with some even skipping meals to stretch their limited resources.
Limited Support and Consultation:
- Only a third of women claimed to have received any assistance in the last year, highlighting the gap in support for those grappling with financial hardships.
- Less than 13% of those who received aid were consulted regarding their specific needs before assistance was provided, revealing a lack of personalized support for affected individuals.
Inadequate Humanitarian Assistance:
- Just 20% of surveyed women felt that the humanitarian aid they received met their needs, underscoring the need for more targeted and responsive aid programs.
- Furthermore, the women interviewed cited issues with delivery methods, such as aid being distributed in mosques (often inaccessible to women) and assistance being provided by male workers (which prevents access). This indicates the necessity for more inclusive and culturally sensitive aid distribution practices.
“We were in such dire need that we did not cook a hot meal at home for several months,” said Mimona. Photo by The Afghan Times Photographer
This report, titled “Voices of Afghan Women in the Food System: Struggles, Sacrifices, and Strength,” sheds light on the challenges Afghan women have faced since the Taliban’s takeover in August 2021.
Key points:
- Exclusion from Public Life: Afghan women have faced increasing exclusion from public life and society, including the closure of girls’ secondary schools and universities, restrictions on female aid workers, and limitations on public spaces for women.
- Food Insecurity: Since August 2022, 90% of Afghan families cannot afford enough food, with nearly 20 million Afghans uncertain about their next meal and six million teetering on the brink of famine. Moderate acute malnutrition has reached its highest recorded levels.
- Impact on Women in the Food Sector: Many women who worked in the food sector have been unable to continue their employment due to Taliban restrictions, leading to a 25% drop in female employment in this sector.
- Education Crisis: Afghan young women aged 12 and above have faced barriers to education, with 1.1 million denied access to formal education. The suspension of university education for women affected over 100,000 female students.
- Interest in Agriculture: Afghan female students showed a keen interest in faculties related to agriculture and food. However, the Taliban’s restrictions disrupted their studies.
- Workplace Challenges: The Taliban’s rule has drastically reduced opportunities for women in the workforce. Those who still have jobs often face restrictive conditions, working remotely and in isolation from colleagues and clients.
- Impact on Livelihoods: The loss of employment has had profound consequences, affecting not only women individually but also their communities and the nation’s economy.
These key points provide an overview of the report’s findings regarding the struggles faced by Afghan women in the food system under Taliban rule.
The Afghan Times – The Afghan Times organization founded by Afghan women journalists in exile. At The Afghan Times, we believe in empowering the new generation of Afghan citizens by providing them with information and resources to make informed decisions. Our mission is to empower women journalists to tell these important stories through investigative reporting.
Honouring Elaben, the 28th IUF Congress recognizes November 2 as a day for education, awareness, organizing and empowerment of women in the informal economy
The 28th IUF Congress held in Geneva on June 13-16, 2023, passed a resolution on Achieving voice, visibility, validation of women workers in honour of Sister Ela R. Bhatt (Elaben), the founder of the Self-Employed Women’s Association (SEWA) in India, who passed away on November 2, 2022.
Together with the adoption of the resolution on voice, visibility and validation of women in the informal economy, the 28th IUF Congress also endorsed the proposal to recognize November 2 as a day of education, awareness, organizing and empowerment of women in the informal economy.
Every November 2, IUF affiliates will celebrate the legacy of Elaben and build upon her life’s work for the future of women in the informal economy.
See Honouring Elaben by reaffirming our commitment to women’s trade union organizing for economic and social justice, IUF Asia/Pacific [5 Nov 2022]
The current situation of women workers in Afghanistan – a report by The Afghan Times for IUF Asia/Pacific
The following report was been prepared by courageous women reporters of the The Afghan Times for the IUF Asia/Pacific.
The current situation of women workers in Afghanistan is dire due to the policies enforced by the Taliban since their takeover in August 2021. The Taliban has systematically marginalized women and girls, seeking to erase them from public life. They have implemented bans on education, restricted access to employment, and imposed severe restrictions on women’s freedom and mobility.
One of the first actions taken by the Taliban was the ban on high school education for women and girls in September 2021. Subsequently, they extended the ban to universities, preventing women from pursuing higher education opportunities. This has severely limited the educational prospects and intellectual development of Afghan women.
In December 2022, the Taliban issued a decree banning Afghan women from working for non-governmental organizations. This further hampered aid efforts and hindered the ability of aid workers to provide necessary support to families in need. The ban has created additional challenges in registering and verifying cases of those requiring assistance.
The current situation for women workers in Afghanistan is characterized by significant challenges and limitations. The Taliban’s policies have restricted access to employment opportunities, preventing women from contributing to the workforce. In some regions, women are completely barred from working, depriving them of the ability to pursue their chosen professions or earn a living.
Even in areas where women are allowed to work, they face numerous obstacles and limitations. The Taliban’s extremist and flawed interpretation of Islamic law imposes gender segregation and restricts women’s freedom of movement. These restrictions make it difficult for women to travel to workplaces or engage in certain occupations.
Women spoke with reporters for The Afghan Times about the hardship they face
The economic impact of these restrictions is profound. Many women who were previously employed in sectors such as education, healthcare, and government administration have been forced to cease their work. This loss of income and professional fulfillment has significantly affected their economic empowerment and independence.
Moreover, societal stigma and traditional gender norms persist, further hindering women’s participation in the labor force. Cultural biases and discriminatory practices undermine women’s rights and their ability to pursue employment opportunities.
Despite these challenges, Afghan women workers have demonstrated remarkable resilience and determination. Many have sought alternative ways to contribute to their families and communities, such as starting small businesses from home or engaging in informal work arrangements. Their unwavering commitment is a testament to their strength in the face of adversity.
Efforts to improve the situation of women workers in Afghanistan must prioritize gender equality, the rights of women in the workplace, and the elimination of discriminatory practices. Creating safe and inclusive working environments, ensuring access to education and skills training, and fostering economic opportunities are crucial steps toward empowering women and dismantling the barriers they face.
Ultimately the current situation of women workers in Afghanistan is fraught with challenges imposed by the Taliban’s policies. However, the resilience and determination of Afghan women inspire hope for a future where they can fully participate in the workforce and contribute to the development of their country.
Women share their experiences with reporters for The Afghan Times
We have extensively communicated with hundreds of women workers across nearly ten provinces of Afghanistan. Through various means such as phone calls, in-person meetings, messages, and video/audio interviews, we have actively gathered information from women predominantly employed in the hotel and agriculture sectors. Our efforts have focused on documenting and reporting their progress, as well as addressing the challenges they encounter.
The women workers have shared with us their experiences of progress in the face of limited opportunities. They have also discussed the cultural, economic, and educational program challenges they face, along with other difficulties encountered in their work.
Afghan women navigate new employment in hotels and agriculture amid challenges
Photo by a reporter for The Afghan Times
Amidst the closure of other employment opportunities, a significant number of women in Afghanistan are finding themselves drawn towards the hotel and agriculture sectors. These fields have become preferred career paths for many women, including those with professional backgrounds, non-professional workers, and those who have recently entered these industries.
Despite the daunting circumstances, Afghan women have displayed remarkable resilience and determination, showcasing their skills and expertise in these sectors. With limited options available, the hotel and agriculture industries offer inclusive and supportive work environments, fostering personal and professional growth for women.
Photo by a reporter for The Afghan Times
The hotel sector presents a range of opportunities, including management, guest services, and culinary arts, allowing women to demonstrate their talents and contribute to the success of the hospitality industry. Similarly, the agriculture sector has seen a surge in female participation, empowering women to make substantial contributions to food production and security. Roles such as farming, livestock management, and agribusiness have provided women with economic independence and a chance to contribute to the nation’s food self-sufficiency goals.
However, the decision to pursue careers in these sectors comes with its own set of challenges. Women face societal biases, gender disparities, and limited access to resources and training opportunities. Nevertheless, their determination to succeed and positively impact their families and communities remains unyielding.
In a remote area of Afghanistan, two women workers tend to their fields. Photo by a reporter for The Afghan Times
The increasing presence of women in the hotel and agriculture sectors signals a positive shift in Afghan society, reflecting the resilience and ambition of Afghan women. By embracing these career paths, women not only gain financial independence but also break barriers, challenge stereotypes, and contribute to the nation’s development.
As Afghanistan undergoes a critical period of transition, it is crucial to recognize and celebrate the achievements of these women. Their stories serve as a testament to the untapped potential within the female workforce and emphasize the importance of creating inclusive and equitable opportunities for all.
With a concerted effort from various stakeholders, including authorities, industry partners, and educational institutions, it is essential to prioritize the provision of education and training programs tailored specifically to the needs of women entering the hotel and agriculture sectors. Bridging the educational gap and offering comprehensive training initiatives will empower these women, unlocking their potential and fostering a more inclusive and prosperous workforce.
By investing in their education and training, Afghanistan can enhance opportunities, promote gender equality, and drive sustainable growth in these crucial sectors. It is through collaborative efforts that we can overcome the challenges faced by women transitioning into the hotel and agriculture industries, ensuring a brighter future for all.
Afghan students’ dreams shattered as Taliban close women’s schools
Photo by a reporter for The Afghan Times
Zahra Rahimi, a promising school student with hopes of pursuing higher studies in her favorite faculty, finds her dreams shattered as the Taliban regime in Afghanistan closed down women’s schools across the country. The abrupt closure of her school has left Zahra without access to education and uncertain about her future prospects.
Zahra, like many young women in Afghanistan, had aspired to continue her education after completing high school. With a passion for learning and a desire to specialize in her preferred field, she eagerly anticipated the opportunities that awaited her. However, her aspirations were abruptly curtailed by the Taliban’s rise to power.
The new regime’s stringent policies led to the immediate closure of women’s schools, stripping Zahra and countless others of their right to education. The decision has cast a shadow of uncertainty over the educational future of young women, leaving them at a disadvantage in their pursuit of careers and personal development.
Currently, Zahra finds herself working in a sweet bakery, a job that she had taken up out of necessity rather than choice. She explains that she initially aimed to work in the hotel industry, a field she had hoped to study after completing her education. Unfortunately, due to the closure of schools, Zahra was unable to gain the necessary qualifications and knowledge required for employment in her desired profession.
The lack of education in her chosen field has presented Zahra with numerous challenges. Without formal training or credentials, she faces difficulties in finding employment opportunities that align with her skills and aspirations. The sudden shift in her career trajectory has left her feeling unprepared and ill-equipped to navigate the job market.
Zahra’s story is emblematic of the struggles faced by many young women in Afghanistan following the Taliban’s takeover. The closure of women’s schools not only hampers individual growth but also impedes the nation’s progress by denying its women the chance to contribute fully to society.
International organizations, human rights advocates, and concerned individuals worldwide have voiced their deep concern over the Taliban’s actions, urging for the restoration of women’s education and the protection of their rights. They stress that education is a fundamental right that should be accessible to all, regardless of gender.
As Zahra and countless others grapple with the challenges brought about by the closure of women’s schools, the hope for a brighter future lies in the collective efforts of the international community to support and empower Afghan women. By working together to promote access to education and advocate for gender equality, we can help individuals like Zahra reclaim their dreams and rebuild a more inclusive society.
Women in the hotel sector are constrained by a lack of education and training
Amid notable advancements in various sectors, women in Afghanistan are grappling with numerous challenges. While agriculture and the hotel industry have gained popularity as sectors for female employment, women face constraints due to a lack of professional education, training, and opportunities for growth.
Photo by a reporter for The Afghan Times
The emergence of women taking on diverse roles within the hotel industry, such as cooking and more, represents a significant departure from traditional gender norms in Afghanistan. However, despite this encouraging trend, women continue to encounter significant barriers that impede their full integration into the industry. In a comprehensive survey involving hundreds of women, not a single woman was found to have pursued formal education in the hotel sector. Consequently, all female hotel workers in Afghanistan have entered the field without prior educational training or access to relevant programs.
This dearth of educational opportunities translates into a workforce composed entirely of women who lack formal training or exposure to educational programs in the hotel sector. As a result, these women must rely on their inherent skills, resilience, and on-the-job learning to navigate their roles within the industry. Their remarkable achievements in the face of such adversity underscore the immense potential for growth and empowerment that could be realized if women were provided with formal education and training opportunities in the hotel sector.
Addressing this disparity and fostering inclusivity within Afghanistan’s hospitality industry are critical steps towards achieving gender equality and promoting economic development. Encouraging tailored educational initiatives specifically designed for women in the hotel sector is crucial to equipping them with the necessary skills and knowledge to excel in their roles. By dismantling the barriers that hinder women’s entry into the field, the untapped potential of countless aspiring women can be unlocked, contributing to the overall progress of Afghanistan’s economy.
It is imperative for relevant stakeholders, including government bodies, NGOs, and educational institutions, to collaborate and develop comprehensive programs that provide women with access to quality education and training opportunities in the hotel industry. Furthermore, promoting gender-sensitive policies and initiatives that establish a safe and inclusive work environment for women will be essential in sustaining their progress and inspiring others to follow suit.
As Afghanistan endeavors to build a more inclusive society, addressing the gender disparity in the hospitality sector must take center stage in efforts to empower women and foster economic growth. Offering education and training opportunities will not only enable women to thrive professionally but also contribute to the overall development of the nation. This transformation will turn the hotel sector into a vibrant and diverse industry that embraces and celebrates the talents of all its members.
Taliban extends ban on women’s education to private universities, hindering women’s pursuit of higher studies
In a further blow to women’s educational rights, the Taliban, who previously barred girls from attending public universities, have now extended their ban to private educational institutions. This latest restriction, implemented on January 28, 2023, has created additional obstacles for women in pursuing their desired academic paths.
Masooma, an agricultural science graduate works on her own mushroom farm. Photo by a reporter for The Afghan Times
Previously, the Taliban’s ban on girls attending public universities had already drawn international condemnation. Now, with the inclusion of private universities, the opportunities for women to access higher education in Afghanistan have become severely limited. This regressive policy not only undermines the fundamental right to education but also restricts the potential growth and development of women in the country.
Interestingly, despite these setbacks, there has been a recent surge in the presence and interest of women in agriculture faculties within Afghan universities. This notable increase in female enrollment in agricultural studies has had a positive impact on Afghanistan’s economy. The significant progress made by professional women in the field of agriculture has captured both domestic and international attention.
Unfortunately, the ban on women’s education has cast a shadow over these promising developments. As progress continues behind closed doors, the potential contributions of Afghan women to the country’s economic growth and prosperity risk being stifled.
The international community remains concerned about the deteriorating state of women’s rights in Afghanistan, as the Taliban’s restrictions further entrench gender inequality. The denial of education not only hampers individual aspirations but also hinders societal progress and inclusivity.
As the world watches Afghanistan navigate this challenging period, the plight of women in pursuing education serves as a stark reminder of the obstacles they face in their quest for personal and professional fulfillment.
Challenges faced by women workers in the IUF Sectors in Afghanistan
Photo by a reporter for The Afghan Times
Women workers in Afghanistan’s agriculture, hotel, and International Union of Food, Agricultural, Hotel, Restaurant, Catering, Tobacco and Allied Workers’ Associations (IUF) sectors encounter numerous obstacles that hinder their progress and equality. A closer examination reveals that the primary challenges they face include strict limitations imposed by the Taliban, a dearth of educational programs, restricted access to essential resources, and an inadequate work environment.
Firstly, the prevailing restrictions enforced by the Taliban pose a significant barrier for women working in these sectors. The Taliban’s policies often curtail women’s freedoms, restrict their mobility, and undermine their participation in the workforce. These regressive measures impede women’s ability to pursue their chosen occupations, stifling their economic independence and professional growth.
Photo by a reporter for The Afghan Times
Secondly, a lack of educational programs exacerbates the plight of women workers. Insufficient access to quality education and vocational training further restricts their opportunities for advancement. By investing in robust educational initiatives tailored to the specific needs of women in agriculture, hotels, and the IUF sectors, greater empowerment and skill development can be achieved, enabling women to overcome existing barriers and contribute more effectively to their respective industries.
Unrecognized and invisible, women strive to feed the country. Photo by a reporter for The Afghan Times
Another critical concern is the limited access to materials necessary for productivity and success. Women workers often face challenges in acquiring essential resources such as tools, machinery, and supplies. This scarcity significantly hampers their ability to perform their tasks efficiently and compete on an equal footing with their male counterparts. Ensuring equitable distribution of resources is crucial to bridging this gap and facilitating gender equality within these sectors.
Furthermore, the absence of a suitable work environment tailored to women’s needs adds to the challenges they encounter. The lack of adequate facilities, such as separate restrooms and nursing areas, compromises their safety, health, and overall well-being. By implementing gender-responsive policies and creating inclusive work environments that accommodate women’s requirements, employers can foster a more supportive atmosphere conducive to their success.
These multifaceted challenges faced by women workers in agriculture, hotels, and the IUF sectors demand immediate attention and targeted interventions. Governments, organizations, and stakeholders must collaborate to address the restrictive policies imposed by the Taliban, prioritize educational programs, enhance access to vital resources, and create gender-responsive work environments. Only through concerted efforts can Afghanistan unlock the full potential of its female workforce, ensuring equal opportunities and fostering sustainable economic growth for all.
Women engaged in farm work. Photo by a reporter for The Afghan Times
ชัยชนะของคนทำงาน ความสำเร็จในการได้สิทธิการคุ้มครองความเป็นแม่ ในประเทศไทย
ลาคลอด 182 วัน จ่ายเงินเดือนเต็ม
ส่วนคู่สมรส ลาได้ 28 วัน จ่ายเงินเดือนเต็ม
ที่ทำงานมีมุมนมแม่ให้ปั๊มนม ฟรีซเก็บในตู้แช่ รักษาคุณภาพนมกลับไปให้ลูกที่บ้าน!
สวัสดิการเหล่านี้ฟังดูเป็นไปไม่ได้ที่เกิดขึ้นในประเทศไทย อย่างที่รู้กันว่ากฎหมายแรงงานในปัจจุบัน คนทำงานสามารถลาคลอดได้ 90 วัน โดยได้รับเงินชดเชยจากประกันสังคม 45 วัน ส่วนอีก 45 วันไม่ได้รับเงินชดเชยแต่อย่างใด ซึ่งทำให้คนส่วนใหญ่เลือกที่จะส่งลูกกลับไปให้ญาติและครอบครัวที่ต่างจังหวัดเลี้ยง แน่นอนว่าต้องหยุดให้นมลูกไปโดยปริยายเพื่อจะกลับมาทำงานอีกครั้ง ในขณะที่คู่สมรสไม่ได้รับสิทธิใดใดในการลาเพื่อดูแลลูกและคู่ครอง
อย่างไรก็ตาม แม้สวัสดิการลาคลอดและมุมนมแม่ที่กล่าวไปข้างต้นจะฟังดูเหลือเชื่อ แต่ว่าได้เกิดขึ้นแล้วในประเทศไทย ภายใต้การผลักดันของเครือข่ายสตรี TEAM ซึ่งเป็นภาคีของคณะกรรมาธิการสมานฉันท์แรงงานไทย (คสรท.)
เครือข่ายสตรี TEAM ได้ผลักดันให้บริษัทของสหภาพใน 7จังหวัด แก้ไขนโยบายลาคลอดจาก 90 วันเป็น 120 ถึง 180 วัน และบางบริษัทลาได้ถึง 182 วัน พร้อมกับให้คู่ครองลาได้ 28 วัน โดยมีทั้งที่จ่ายเงินเดือนให้ 70 % และจ่ายเต็ม ทำให้สมาชิกของสหภาพภายใต้กลุ่ม TEAM ได้รับสิทธิในการคุ้มครองผู้ตั้งครรภ์ที่ดีขึ้น ทั้งเรื่องของวันลาคลอดที่เพิ่มมากขึ้น การได้รับค่าจ้างระหว่างที่ลา และมุมนมแม่ในที่ทำงาน
ตัวแสดงที่สำคัญที่อยู่เบื้องหลังความสำเร็จนี้คือ อภันตรี เจริญศักดิ์ อดีตประธานเครือข่ายสตรี TEAM ซึ่งปัจจุบันเป็นหนึ่งในคณะกรรมาธิการสตรี IUF เอเชียแปซิฟิก ผู้เคลื่อนไหวผลักดันให้เกิดสิทธิการคุ้มครองผู้ตั้งครรภ์แก่คนทำงานมากว่า 6 ปี นับตั้งแต่ พ.ศ.2556- 2562
บทความนี้แบ่งปันวิธีการที่อภันตรี เจริญศักดิ์ใช้ในการจัดตั้งและเคลื่อนไหวได้สำเร็จ ทำให้สมาชิกของสหภาพเข้าถึงสิทธิในการลาคลอดและมุมนมแม่ดังที่กล่าวไปข้างต้น โดยแบ่งออกเป็น 5 วิธีดังต่อไปนี้
- เพิ่มสัดส่วนของผู้หญิงในกรรมการหรือคณะบริหารของสหภาพ
- จัดตั้งกลุ่มทำงานผู้หญิง และให้กลุ่มดังกล่าวเข้ารับการอบรม เรียนรู้เรื่องสิทธิต่างๆของคนทำงานหญิง
- ค้นคว้าเรื่องสิทธิคนทำงานและการคุ้มครองคนทำงานที่ตั้งครรภ์ในประเทศอื่น เพื่อเขียนจดหมายให้กับนายจ้างได้อย่างรอบด้าน
- ใช้สื่อ ละครเวที การเดินขบวนในการสร้างความตระหนักรู้เรื่องสิทธิความเป็นแม่ให้กับสาธารณะและรัฐบาลในวงกว้าง
- ให้หน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องเข้ามามีส่วนร่วมในการขับเคลื่อน
อภันตรี เจริญศักดิ์ คือใคร
อภันตรี เจริญศักดิ์ หรือ “พี่หมอ” คือสมาชิกผู้จัดตั้งสหภาพแรงงานอาหารและบริการประเทศไทย (ส.ร.อ.บ.) และเป็นอดีตประธานสหภาพดังกล่าว โดยเป็นสมาชิกของ IUF
หลังจากนั้น ส.ร.อ.บ. ได้เข้าร่วมเป็นภาคีกับ TEAM ภายใต้คณะกรรมาธิการสมานฉันท์แรงงานไทย (คสรท.) โดยมีอภันตรีเป็นประธานเครือข่ายสตรี TEAM ในช่วงปี พ.ศ.2556- 2562
ปัจจุบันอภันตรี เป็นรองประธานคณะกรรมาธิการสมานฉันท์แรงงานไทยและกำลังลงสมัครสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากพรรคสังคมประชาธิปไตยไทยในการเลือกตั้งที่จะมีขึ้นในเดือนพฤษภาคม 2566 นี้
ย้อนกลับไปเมื่อปี พ.ศ. 2556 อภันตรีเล่าให้ฟังว่า การขับเคลื่อนประเด็นการคุ้มครองผู้ตั้งครรภ์ในคนทำงานนั้นไม่ได้เกิดขึ้นทันที เพราะขณะนั้นนอกจากเธอแล้ว ไม่มีกรรมการผู้หญิงคนอื่นในคณะกรรมการบริหารของสหภาพ การไม่มีผู้หญิงในที่นั่งของกรรมการบริหารสหภาพย่อมไม่สามารถหารือหรือวางแผนเรื่องดังกล่าวได้
คณะกรรมการสหภาพ 15 คนไม่มีผู้หญิงสักคน แล้วสมาชิกของสหภาพร้อยละ 70 เป็นผู้หญิง ที่เหลืออีก 30 เป็นผู้ชาย แล้วแต่ละปีเวลาเขียนข้อเรียกร้องกับนายจ้างก็จะมีเรื่องโบนัส เรื่องอะไรอย่างอื่น ไม่มีเรื่องของผู้หญิงเลย
อภันตรีได้นำปัญหาสัดส่วนกรรมการที่ขาดตัวแทนผู้หญิงไปหารือกับยงยุทธ เม่นตระเภา ประธานคสรท. ในขณะนั้น ซึ่งเขาได้ให้การสนับสนุนอภันตรีในการแก้ปัญหาดังกล่าวอย่างเต็มที่
สิ่งแรกที่อภันตรีทำคือการเพิ่มสัดส่วนของผู้หญิงให้มีส่วนร่วมในการเป็นคณะกรรมการบริหารของแต่ละสหภาพที่อยู่ภายใต้ TEAM ทั้ง 7 จังหวัด เธอได้สร้างการตระหนักรู้ถึงความสำคัญของการมีตัวแทน และเสียงของผู้หญิงในสหภาพ
นอกจากนี้เธอยังได้จัดตั้งเครือข่ายสตรี โดยขอให้สหภาพแต่ละแห่งส่งตัวแทนสมาชิกที่เป็นผู้หญิงมาเข้าร่วมกลับกลุ่มทำงานของเธอ โดยเธอได้รับตัวแทนสมาชิกหญิง 12 คนจากจำนวนสมาชิกหญิงทั้งหมดหลายพันคน ก่อนจะนำเครือข่ายสตรีกลุ่มเล็กๆนี้ไปเดินสายให้ความรู้เรื่องความสำคัญของการให้พื้นที่แก่ผู้หญิงในสหภาพ
เราก็เริ่มต้นจาก 12 คนนี่แหละ มาพูดคุยก่อน หลังจากนั้นก็เอา 12 คนนี้ไปทำความเข้าใจในแต่ละพื้นที่ แต่ละจังหวัด สมมุติว่าจังหวัดระยอง มี 15 บริษัท แยกออกเป็น บ่อวิน แหลมฉบัง ก็ไปทั้งแหลมฉบัง อมตะ เวลโกลด์ ฉะเชิงเทรา เขตสมุทรปราการ อ้อมน้อย ปราจีน พี่ก็ยกขบวน 12 คนนี้ไปทำความเข้าใจ เช่น บ่อวินนี่เป็นเขตอุตสาหกรรมใหญ่ของ AEC ใช่ไหม เชิญประธานสหภาพแต่ละที่มาเลย เช่น บ่อวินเค้ามีสมาชิกสหภาพ 20 สหภาพ ถ้าประธานมาไม่ได้ก็เลขา เพื่อให้มาชี้แจงเรื่องสัดส่วนความสำคัญของผู้หญิง หลังจากนั้นพื้นที่ก็พยายามผลักดันเอาผู้หญิงมาเป็นกรรมการ
อย่างไรก็ตาม อุปสรรคสำคัญที่ทำให้ผู้หญิงไม่สามารถมีส่วนร่วมในการเป็นกรรมการบริหารของสหภาพ และเข้าร่วมเครือข่ายสตรีได้ก็เพราะอคติทางเพศและการกีดกันทางเพศ โดยอภันตรีเล่าให้ฟังว่า
บางทีผู้หญิงไม่กล้าเข้ามา ครอบครัวไม่ให้เข้ามา กลัวมีชู้ กลัวเล่นชู้ กลัวนู่นนี่นั่น ทำงานบ้าน ทำงานเสร็จต้องรีบกลับไปให้นมลูก กลับไปทำกับข้าวให้สามี ก็หมดเวลาหมดแรงแล้ว จะให้ออกมาทำงานสหภาพอีก ยาก แรกๆ ทุกคนก็แอนตี้ ไม่เอาพนักงาน ผู้หญิงออกมา เราก็บอกว่า ไม่ได้ คุณต้องมีสักคนสิ พนักงานคุณมีเป็นพันคนเลย สมมุติพันนึง มีผู้หญิงตั้ง 700 คน ผู้ชายแค่ 300 คน คุณจะไม่มีสัดส่วนยื่นข้อเรียกร้องร่วมให้กับผู้หญิงเลยหรอ แรกๆ บางบริษัทไม่ส่งมาเลย เพราะไม่มีจริงๆ
อย่างไรก็ตาม อภันตรีและเครือข่ายสตรี TEAM ไม่ยอมแพ้ พวกเธอเดินหน้าเผยแพร่ความคิดเรื่องสหภาพและความสำคัญของการมีส่วนร่วมของผู้หญิงในสหภาพ โดยเขียนจดหมายขอความร่วมมือไปยังสหภาพต่างๆ ให้ส่งตัวแทนสมาชิกผู้หญิง จนทำให้เครือข่ายสตรี TEAM มีสมาชิกเพิ่มขึ้นจาก 12คน เป็น 30 คน พวกเธอจึงมีความมั่นใจมากขึ้นและของบประมาณจาก คสรท.มาจัดกิจกรรมอบรม
ในการจัดกิจกรรมอบรม อภันตรีได้เชิญนักวิชาการ เอ็นจีโอ และนักสหภาพที่มีประสบการณ์ และความรู้เรื่องคนทำงานหญิง มาแลกเปลี่ยน แบ่งปันกับเครือข่าย โดยมีความรู้ตั้งแต่เรื่องสตรีนิยมพื้นฐาน สุขภาวะของผู้หญิง ทักษะการต่อรองแบบรวมกลุ่มกับนายจ้าง ตลอดจนการเขียนจดหมายถึงนายจ้างอย่างมีประสิทธิภาพ หลังจากการอบรมเหล่านี้ทำให้เครือข่ายสตรี TEAM มีความเข้มแข็งมากขึ้น และสามารถนำความรู้ ทักษะเหล่านี้ไปฝึกใช้ได้จริงกับสมาชิกในสภาพแต่ละแห่งที่พวกเธอไปเยี่ยมเยือน
ความเข้มแข็งของเครือข่ายสตรี TEAM ส่งผลให้คสรท.ปรับแก้ธรรมนูญของสหภาพให้มีสัดส่วนผู้หญิงร้อยละ 30 ในกรรมการบริหารและให้มีตัวแทนของผู้มีความหลากหลายทางเพศและเยาวชน 1 คน
นอกจากนี้ ความเข้มแข็งของเครือข่ายสตรี TEAM ยังเปรียบเสมือนแม่เหล็กที่ดึงดูดปัญหาการกดขี่ขูดรีดรูปแบบต่างๆ ของคนทำงานหญิงเข้ามาให้ช่วยเหลือจำนวนมาก อภันตรีเล่าให้ฟังว่า สมาชิกของสหภาพมองเครือข่ายสตรี TEAM ว่าเป็นกลุ่มของ
ปวีณา กลุ่มที่ดำเนินการโดยอดีตนักการเมืองหญิงชื่อ ปวีณา ที่มุ่งช่วยเหลือผู้หญิงประสบปัญหาความรุนแรงทางเพศ
จนกระทั่งวันหนึ่ง เครือข่ายสตรี TEAM ได้รับจดหมายร้องเรียนจากคนทำงานหญิงที่ตั้งครรภ์และถูกเลิกจ้าง เครือข่ายสตรี TEAM จึงได้ลงพื้นที่ไปยังโรงงานดังกล่าว และพบว่าบริษัทมีการจ้างพนักงานจากบริษัทภายนอก (outsorcing) 3-4 บริษัท เมื่อบริษัทพบว่าพนักงานตั้งครรภ์ ได้ส่งกลับไปยังต้นสังกัด และก่อนจะถูกบริษัทเอ้าท์ซอสเลิกจ้าง ปัญหาดังกล่าวไม่เคยมีใครลุกขึ้นมาพูดถึง เนื่องจากมองว่ามีความซับซ้อนและเกี่ยวพันกับกลุ่มผลประโยชน์จำนวนมาก
อย่างไรก็ตาม ด้วยการสนับสนุนจากทั้งประธานคสรท. นักสหภาพชายที่มีความเข้าใจเรื่องสิทธิคนทำงานหญิงมากขึ้น และจำนวนของตัวแทนผู้หญิงในคณะกรรมการบริหารสหภาพที่เพิ่มมากขึ้น ทำให้เครือข่ายสตรี TEAM สามารถรับมือกับปัญหาที่ท้าทายนี้ได้
อภันตรีค้นคว้าข้อมูลของประเทศต่างๆ ทั้งในภูมิภาคยุโรป และเอเชียว่ารับมือกับปัญหาดังกล่าวอย่างไร มีการให้สิทธิลาคลอดแก่คนทำงานอย่างไร ทั้งในแง่ของวันลาคลอดและเงินชดเชย ซึ่งทำให้เธอเห็นความเป็นไปได้ในการต่อสู้แก้ไขปัญหานี้ เธอได้ใช้ข้อมูลจากการค้นคว้าดังกล่าวมาเขียนเป็น “หลักการและเหตุผล” ในจดหมายร้องเรียนต่อนายจ้างเพื่อให้จดหมายมีน้ำหนักมากขึ้น ก่อนที่จะส่งจดหมายดังกล่าวไปยังสหภาพทุกแห่งที่เป็นสมาชิกของ TEAM ใน 7 จังหวัดเพื่อมอบให้กับบริษัท วิธีการดังกล่าวเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลให้เกิดการแก้ไข ปรับปรุงนโยบายเรื่องการคุ้มครองสิทธิความเป็นแม่และผลประโยชน์ของคนทำงาน
นอกจากนี้ เครือข่ายสตรี TEAM ยังได้ใช้ประโยชน์จากสื่อ โดยการจัดทำละครเวทีและการเดินขบวนในวันสำคัญต่างๆ เช่น วันสตรีสากล เมย์เดย์ วันยุติความรุนแรงต่อผู้หญิง วันงานที่มีคุณค่า เพื่อสร้างการตระหนักรู้เรื่องสิทธิ และการคุ้มครองความเป็นแม่ของคนทำงานให้กับสาธารณชนและรัฐบาล
สำหรับการทำละครเวทีนั้น เกิดขึ้นเมื่อเครือข่ายสตรี TEAM ได้ลงพื้นที่ยังโรงงานต่างๆ อภันตรีและกลุ่มพบว่าคนทำงานหญิงหลายคนต้องปั๊มนมในห้องน้ำที่สกปรกในช่วงพัก ซึ่งส่งผลให้เกิดการติดเชื้อและผลกระทบต่อสุขภาพได้ เธอได้รับแรงบันดาลใจจากเหตุการณ์ดังกล่าวและนำมาจัดทำเป็นละครเวที ณ หอประชุมมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยอาศัยการติดต่อประสานไปทางอาจารย์ที่เป็นเครือข่ายของเธอ ละครเวทีดังกล่าวได้รับความสนใจจากสื่อมวลชมและเสียงปรบมือเกรียวกราวจากผู้ชมจำนวนมาก
เมื่อว่าวเริ่มติดลม บริษัทบางแห่งเริ่มเปลี่ยนแปลงนโยบายลาคลอดและมุมนมแม่เครือข่ายสตรี TEAM ไม่รอช้า พวกเธอประสานไปยังหน่วยงานของรัฐให้เข้ามามีส่วนร่วม อภันตรีได้ติดต่อกระทรวงสาธารณสุขให้เข้ามาแนะนำเรื่องการจัดทำมุมนมแม่แก่บริษัทต่าง ๆ ให้สอดคล้องกับหลักสุขอนามัย
พี่ติดต่อไปทางกระทรวงสาธารณสุขให้เข้ามาแนะนำหน่อยว่า ห้องๆนึงมุมนมแม่ควรที่จะมีอะไรบ้าง เช่น อุปกรณ์การปั๊มนม มันต้องมีอะไรบ้าง ต้องเช็ดเต้านมด้วยน้ำอุ่น ก็ต้องมีกาน้ำร้อน ปั๊มนมเสร็จก็จะเก็บต้องมีตู้ฟรีซเซอร์ ใส่ถุงซิป มีปากกาเขียนวันที่ ชื่อเอาไว้ พอจะเอากลับบ้านก็ต้องใส่กล่องดรายไอซ์กลับบ้าน เพื่อให้ลูกได้ดื่มนมที่มีคุณภาพต่อ เพราะเด็กต้องได้กินนมแม่อย่างน้อย 1-6 เดือน ถ้า 1ปีขึ้นไปก็จะเยี่ยมยอดมาก
หลังจากนั้นเครือข่ายสตรี TEAM ยังได้มีการใช้งบประมาณของสหภาพในการบันทึก วิดีโอความสำเร็จของบริษัทที่สามารถปรับปรุงนโยบายลาคลอดได้ โดยให้คนทำงานสามารถลาคลอดได้ 182 วัน และจ่ายเงินเดือนให้เต็ม พร้อมกับจัดทำมุมนมแม่ในที่ทำงาน แล้วส่งวิดีโอดังกล่าวไปยังกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
วิดีโอดังกล่าวได้สร้างแรงบันดาลใจให้กับหน่วยงานรัฐและเกิดการสร้างเกณฑ์การให้รางวัลนายจ้างดีเด่นที่มีนโยบายวันลาคลอดแก่พนักงานที่ทำได้มากกว่าที่รัฐบาลทำ (90 วัน) และให้สวัสดิการต่างๆคุ้มครองสิทธิความเป็นแม่ ซึ่งรางวัลเหล่านี้ได้สร้างแรงจูงใจ และเกิดบรรยากาศของการแข่งภายในบริษัทในการเปลี่ยนแปลงนโยบาย
หลายๆบริษัทในเครือข่าย นายจ้างเค้าคุยกัน เค้าเหมือนว่า บริษัทนู้นมี บริษัทฉันต้องมีบ้าง ซึ่งมันก็ทำให้เค้าได้เป็นนายจ้างดีเด่นดับกระทรวงแรงงาน กับ พม (กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์) ด้วย มันก็เกิดการแข่งขัน เพราะมันเป็นเรื่งของเชิงบวก ไม่ใช่เรื่องของเป็นภาพลบ สมมุติอย่างซัมมิท ในระยองไม่เคยคิดจะมีเรื่งของมุมนมแม่ แต่พอบริษัทเล็กๆมีเนี่ย แล้วซัมมิทใหญ่ขนาดนั้นคุฯจะไม่มีได้ไง เค้าก็หันมายกระดับ อย่างโตโยต้า ไม่เคยมีนมแม่ แต่พอบริษัทเล็กๆที่ทำส่วนอะไหล่ให้โตโยต้ามีมุมนมแม่ มีสิ่งดีๆเกิดขึ้นแล้วโตโยต้าจะไม่ทำได้หรอ มันก็เกิดการแข็งขันทำสิ่งดีๆสู้สังคมด้วย มันก็มาจากพื้นฐานมาจากพวกเรา ผลักดันให้เกิดการขยายผล ในปี 63 บริษัทในสหภาพของเราไปรับโล่ 18 บริษัท เพราะมีวันลาคลอดกว่า 120 180 วันและทะยอยกันเพิ่มมากขึ้นในหลายบริษัท
จะเห็นได้ว่า เครือข่ายสตรี TEAM อาศัยยุทธวิธีหลากหลายรูปแบบที่ดึงเอาตัวแสดงจากหลายส่วนเข้ามาเกี่ยวข้องในการเคลื่อนไหวผลักดันสิทธิและการคุ้มครองความเป็นแม่ให้กับคนทำงาน ทั้งนักสหภาพชายที่เกิดการตระหนักรู้และเข้าใจในประเด็นของสิทธิของผู้หญิงมากขึ้นและสนับสนุนให้อภันตรีผลักดันเรื่องสัดส่วนผู้หญิงในกรรมการบริหารของสหภาพ จนบรรจุเข้าไปเป็นกฎของสหภาพว่าต้องมีตัวแทนผู้หญิงอย่างน้อยร้อยละ 30 ในกรรมการบริหาร
การสร้างกลุ่มทำงานผู้หญิงที่เข้มแข็ง ที่ผ่านการอบรมอย่างเข้มข้นจากนักวิชาการ เอ็นจีโอ และนักสหภาพอื่นๆ และการลงพื้นที่พบปะสมาชิกในโรงงาน การสืบค้นข้อมูลเรื่องนโยบายคุ้มครองสิทธิของแม่ในประเทศอื่น เพื่อนำมาใช้ประกอบการเขียนจดหมายเสนอนายจ้างที่มีหลักการมากขึ้น
นอกจากนี้ เครือข่ายสตรี TEAM ยังมีการใช้สื่อ ละครเวที และการเดินขบวนในวันพิเศษต่างๆ เพื่อสร้างความเข้าใจและการตระหนักรู้ในประเด็นดังกล่าวแก่สาธารณชนและรัฐในวงกว้าง รวมทั้งการดึงเอาภาคส่วนของรัฐในการสร้างบรรยากาศการแข่งขันให้กับบริษัทในการปรับปรุงนโยบายเรื่องสวัสดิการและวันลาคลอด
ความสำเร็จที่เกิดขึ้นเผยแสดงให้เห็นการเปลี่ยนความไม่ลงรอยไปสู่การเห็นพ้องต้องกัน และการให้พื้นที่และเสียงของผู้หญิงได้มีส่วนร่วมในการตัดสินใจ ที่นำเป็นจุดก่อตัวสำคัญที่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงในครั้งนี้
ศุภรดา เฟื่องฟู (ผักกาด) เจ้าหน้าที่สื่อสาร IUF ภูมิภาคเอเชีย แปซิฟิก ประจำประเทศไทย